| Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela cz.7 |
 |
 |
 |
|
A jakie środki ochrony praw wylicza Konstytucja? Konstytucja RP kładzie nacisk na gwarancje prawne, instytucjonalne. Najważniejszą niewątpliwie gwarancję formalna stanowi art.8, który w ustępie 2 mówi, że „przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba ze Konstytucja stanowi inaczej”. Oznacza to, że obywatel może wprost na podstawie Konstytucji , dochodzić swych spraw w sądzie. Konstytucja RP zawiera specyficzną grupę artykułów (77-80),które ustanawiają środki ochrony wolności i praw. Gwarancje te należy uzupełniać zasadą niezawisłości sędziowskiej, prawem skargi sadowej i skargi konstytucyjnej. Także obywatel może dochodzić swych praw Enei tylko przed sądem za pośrednictwem rzecznika Praw Obywatelskich, ale także może ich dochodzić sam wobec Trybunału Konstytucyjnego, wnosząc skargę na naruszenie swych praw przez akt prawny pochodzący od centralnego organu państwa.
Podstawowym środkiem ochrony praw i wolności jest droga sądowa. Wynika to z art.45, a dodatkowe podkreślenie znajduje się w art.77 ust.2, który zakazuje zamykania drogi sądowej dla dochodzenia swych praw, oraz w art.78, który formułuje zasadę dwuinstancyjności postępowania. Konstytucja ustanawia tez dwie dalsze procedury służące ochronie praw i wolności tj.; skargę konstytucyjną , która wnieść może każdy(z wyjątkiem cudzoziemców starających się o azyl lub uzyskanie statusu uchodźcy) bezpośrednio do Trybunału Konstytucyjnego-jej istota jest zainicjowanie procedury sądowej nastawionej na ochronę konstytucyjnych praw jednostki, jej przedmiotem może być tylko ustawa lub inny akt normatywny wydany w formie przewidzianej w konstytucji(zatem art.188 ust.1-3 z wyłączeniem umów międzynarodowych) a zaistnieć może tylko wtedy gdy nie przysługuje osobie poszkodowanej już żaden środek odwoławczy. Rozstrzygnięci e przez TK może mieć charakter afirmatywny i wtedy nie wywołuje żadnych zmian w stanie prawnym lub kasatoryjne , gdzie norma przestaje obowiązywać i charakter wiążący uzyskuje sentencja wyroku a nie jego uzasadnienie , a także wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich, z którym każdy może wystąpić o pomoc w ochronie praw. Podmiotem tego uprawnienia może być każda jednostka , która winna działać na zasadach określonych w ustawie o RPO , a wniosek powinien zawierać prośbę o pomoc w ochronie swego prawa lub wolności. Bliżej zadania RPO określają art.208-212 Konstytucji oraz ustawa z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich. RPO kieruje się zasadą legalności ale także uwzględniać powinien zasady współżycia społecznego i zasadę sprawiedliwości. Czynności podejmuje na wniosek obywateli lub ich organizacji, na wniosek organów samorządowych, a także z własnej inicjatywy. Jest w swej działalności niezawisły i niezależny, odpowiada jedynie przed sejmem i jest zobowiązany do corocznego informowania sejmu i Senatu o swej działalności i stanie przestrzegania praw i wolności. Najnowsze:
Najstarsze:
|