| Władztwo administracyjne |
 |
 |
 |
|
WŁADZTWO ADMINISTRACYJNE Władztwo – możność przeprowadzenia zarządzenia w drodze przymusu państwowego przez organ państwa.
Władztwo administracyjne (imperium) – uprawnienie organu administracji publicznej do jednostronnego kształtowania sytuacji prawnej podmiotu administrowanego poprzez wydawanie aktów prawnych oraz do stosowania przymusu w celu ich zrealizowania. Posiadanie władztwa oznacza że organ może stosować przymus, bez uprzedniego pozwolenia sądu. Pojecie to: – związane jest z rozgraniczeniem sądownictwa i administracji oraz administracji prywatnej od publicznej. – ma charakter instrumentalny – zostało stworzone przez naukę prawa administracyjnego dla prawniczego opisu zjawisk i procesów zachodzących w ramach administracji publicznej → władztwo to kategoria porządku normatywnego, a nie zjawisko istniejące obiektywnie i właściwe dla procesów administrowania → stopniowalność – władztwu podlegają bądź wszyscy, bądź tylko niektóre podmioty – o zakresie i skutkach władztwa rozstrzygają normy prawa administracyjnego. – używane w 3 podstawowych kontekstach dotyczących: * analizy prawnej form działania administracji (jako cecha niektórych form działania administracji); * istoty stosunku administracyjno-prawnego (jako cecha tych stosunków) * pojęcia organu administracji publicznej (jako cecha organu administracyjnego) → Do istoty władztwa administracyjnego należy: * możność jednostronnego ukształtowania stanu prawnego podmiotu podporządkowanego w sposób wiążący, z domniemaniem legalności konkretyzacji prawa dokonywanej przez organ administracji (przestają wywoływać skutki prawne czynności organów dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności). * możność stosowania przymusu państwowego (tak fizyczny jak i inne środki, jak np. groźba przymusu). ź 2 postacie przymusu państwowego w administracji (kryterium spełnianej funkcji): – przymus egzekucyjny # cel – zrealizowanie polecenia organu przed podmiot administrowany; # stosowany tak długo, aż adresat zachowa się w sposób wyznaczony; # stosuje się go, tylko gdy z poleceniem łączy się obowiązek działań adresata; # nie stosuje w przypadku gdy nie potrzeba działań adresata i w przypadku niewykonania uprawnienia; # podstawowy sposób przełamywania oporu podmiotów administrowanych. – kara (administracyjna lub kryminalna). # cel – wyrządzenie dolegliwości z powodu niezastosowania się do nakazu lub zakazu, a późniejsze podporządkowanie się nie chroni przed karą → funkcja represyjna, stymulująca i prewencyjna. # nakładanie kar stanowi wymiar sprawiedliwości, więc odwołanie nie od organu wyższego, ale do sądu. # Kary administracyjne wymierzane w ramach stosunku administracyjno-prawnego w związku z naruszeniem obowiązków administracyjnych. Są to: § kary administracyjne sensu stricto – o charakterze pieniężnym wynikające ze stosunków prawa materialnego; § kary porządkowe – wynikające ze stosunków procesowych (w ramach tzw. policji sesyjnej), cel – utrzymanie ładu i porządku podczas czynności procesowych; § kary dyscyplinarne – wynikające ze stosunków wewnętrznych administracji (wobec funkcjonariuszy administracji, użytkowników zakładów administracyjnych czy członków samorządów specjalnych). ź Tzw. sankcja nieważności – polega na odmowie uznania skutków prawnych czynności konwencjonalnej dokonanej niezgodnie z regułami. Rzadko w stosunku do podmiotów administrowanych, a częściej dotyczy czynności organów administracji. Przymus w tym przypadku polega na odmowie użycia siły dla zaistnienia skutków takiej czynności. → Władztwo zakładowe – stosunki miedzy zakładem a użytkownikiem nie mają wyłącznie charakteru administracyjno-prawnego (też cywilnoprawny): * w sferze cywilno-prawnej – dysponuje tzw. władztwem organizacyjnym (jak każda organizacja) – dla przestrzegania norm wewnętrznych przez członków, a podstawą ich obowiązywania jest uznanie ich za wiążące przez członków organizacji (najdotkliwsza kara – usunięcie z organizacji). * w sferze administracyjno-prawnej – wynika ono z upoważnienia organów zakładu do stanowienia abstrakcyjnych i konkretnych regulacji na podstawie i w ramach ustaw oraz do stosowania przymusu w celu ich wykonania ź osoby poddane władztwu – użytkownicy, tez inne osoby. ź tryb egzekwowania – specyficzny dla poszczególnych kategorii zakładów, a jego podstawą prawną są ustawy regulujące organizację i działanie danego typu zakładów, rozwinięte w aktach konstytuujących zakład oraz innych aktach wewnętrznych (statut, regulamin) * Granice władztwa zakładowego – wyznaczane przez cel zakładu i przez prawa użytkowników zakładu. → niektóre katalogi praw użytkowników (np. karty praw pacjenta) określają jedynie te prawa, które mają znaczenie zakład-użytkownik. Najnowsze:
Najstarsze:
|