| WIEK XVII - ideaologia złotej wolności w Polsce cz.2 |
 |
 |
 |
|
Drugim fundamentem była zasada wolnej elekcji. W prawie każdego szlachcica do obioru sobie monarchy widziano przejaw demokracji szlacheckiej, wyraz politycznej równości większych i mniejszych feudałów ( wolna elekcja to intraty wolność i jarmark ). Kategorycznie
też protestowano przeciwko wszelkim glosom, domagającym się usprawnienia królewskich wyborów. Idea sejmu koronnego odrzucała wszelki system reprezentacji: cały stan rycerski konno i zbrojnie miał wymusić posłuch dla szlacheckich wolności.
Trzecim najważniejszym składnikiem złotej wolności był głos wolny – liberum veto. Dla uznania uchwały za ważną nie trzeba było wyraźnej aprobaty uczestników, natomiast przesądzało o niemożności podjęcia uchwały choćby zgłoszenie jednego sprzeciwu. Liberum veto było wolności źrenicą/ Szlachta uznała je za zasadę ustrojową, która wznosiła się ponad zwykłym prawem; liberum veto było leź legum. Wolne, tzn. nieograniczone, choć wyraźnie nie zdefiniowane prawo sprzeciwu, było środkiem zabezpieczenia szlacheckich prerogatyw stanowiących konsekwencję kryzysu ustroju, rezultatem towarzyszącej temu kryzysowi swoistej relacji stosunków, między stanami politycznymi w państwie. Loberum veto utrwaliło hegemonię magnackich obozów, dlatego też stało się ono na długie dziesiątki lat synonimem wolności. To nic, powiadano, że czasem przynosi ono szkody – lepiej umrzeć w wolności aniżeli wegetować w niewoli. Formalnie była to doktryna demokratyczna, gdyż demokratyczne były poszczególne jej składniki. Ale w warunkach antydemokratycznej struktury społecznej i politycznej doskonale służyła pogłębianiu tendencji antydemokratycznych, stwarzając w konsekwencji nieograniczone możliwości utrwalania przewagi oligarchii rządów magnackich klik. Najnowsze:
Najstarsze:
|