| Starożytność - krytyka demokracji cz.3 |
 |
 |
 |
|
Hierarchia społeczna została więc przez Platona oparta na hierarchii wiedzy. Mędrcy dochodzą do pełnej prawdy przez zdobycie kluczy otwierających przez nimi tajemnice świata idei; wojownicy poznają tylko część prawdy, prostacy zaś zaledwie jej strzępy.
Ale hierarchia platońska nie przemyka się ponad różnicami majątkowymi dzielącymi ludzi Filozof jest człowiekiem mądrym; mądrość to jego cnota, cnota jednak ma wsparcie w dobrym urodzeniu, to zaś idzie w parze z posiadaniem. Platon dostrzegł też fakt, że podział bogactw nie pokrywa się z ambicjami wielkich właścicieli agrarnych, dlatego oglądał się za możliwościami pomnożenia ich siły. Znajdował je w idei solidaryzmu elity, w programie swoistego komunizmu w łonie „stróżów doskonałych”. Grupy rządzące żyją we wspólnocie rodzinnej i majątkowej. Nie znają rodziny, związki kobiet i mężczyzn wyznacza losowanie, wychowanie dzieci jest wspólne i odbywa się na koszt państwa ( rodzice bowiem nie powinni znać swojego potomstwa ). Elita nie zna też własności prywatnej. Platon był zdania , że dopiero wyzwolenie od pokus osobistych, rodzinnych i majątkowych pozwala na dystans wobec polityki, a tym samym na właściwe, szczęśliwe rządzenie.
Filozofowie sprawują najwyższą władzę i rządzą, kierując się zasadami rozumu; nie są oni skrępowani sztywnym systemem norm prawnych. Życie jest bowiem bogatsze aniżeli najlepsze nawet prawo; sytuacje społeczne są niepowtarzalne. Prawo – pisał Platon w Polityku – nie może być nigdy ściśle stosowane do wszystkich dających się pomyśleć przypadków i w ten sposób określić najwłaściwsze postępowanie. Nierówności bowiem istniejące między ludźmi i ich dziełami oraz niemal nie znająca wyjątków i wieczna niestałość ludzkich rzeczy nie pozwalają, by jakakolwiek sztuka tworzyła w jakiejkolwiek dziedzinie zasady proste i trwałe, dające się zastosować do wszystkich przypadków i w każdym czasie. Platon zdawał się jednak rozumieć, że jego wizja państwa idealnego to utopia. Określił to państwo mianem drugiego co do dobroci ( możliwie najlepszego, mniej ambitnego, za to łatwiej osiągalnego ). W istocie należy w nim widzieć przejaw kapitulacji wzorca idealnego w warunkach załamywania się greckich polis. Jest to państwo, w którym rządzą wielcy właściciele ziemscy ( ale już bez wspólnoty rodzinnej i majątkowej). Trwałość tego niewielkiego państwa mają zapewnić: zakaz wyjeżdżania za granicę i rozbudowany system donosicielski, a dalej – surowa reglamentacja życia obywateli, wychowanie oraz kult religii. Miscytyzm jest w Prawach bardzo silny; wszyscy nosiciele nowinek oraz bezbożnicy mają podlegać surowym sankcjom. Najnowsze:
Najstarsze:
|