| Socjalizm i Nacjonalizm - polska myśl polityczno – prawna w latach 1864 – 1939 cz.4 |
 |
 |
 |
|
W związku z tym na pierwszy plan coraz wyraźniej wysuwała się walka z systemem wielopartyjnym oraz krytyka „sejmowładztwa”. W koronnym dziele piłsudczyków, piłsudczyków Konstytucji kwietniowej odrzucona została – jak wiadomo – zasada zwierzchnictwa narodu. Konstytucja ustalała, że na czele państwa stoi prezydent, który skupia w swej osobie najwyższą i niepodzielną władzę państwową i odpowiada tylko przez Bogiem i historią. Zerwanie z zasadą podziału władz i systemem parlamentarno – gabinetowym było logicznym następstwem uznania państwa za najwyższą wartość, a także odzwierciedleniem poglądu, że państwo jest jedyną formą, w jakiej naród może egzystować. Kult państwa, pochwała dyktatury, swoisty cezaryzm i zasada wodzostwa – najważniejsze składniki ideologii sanacji – były rozwijane ( nie zawsze udolnie ) po śmierci „komendanta”, znajdując wyraz m.in. w programie Obozu Zjednoczenia Narodowego (OZN). Realną siłą polityczną i ideową była też polska chadecja. Stała na gruncie idei Polski katolickiej, integrującej się z religią rzymskokatolicką. Domagała się ochrony wyznania przez państwo, praw politycznych dla duchowieństwa, katolickiego systemu wychowania, prawnego utwierdzenia zasady nienaruszalności związków małżeńskich itp. W kwestiach społecznych nawiązywała do formuł encykliki Rerum Novarum, popierając intensywnie papieski program upowszechnienia własności przez uwłaszczenie proletariatu. Udział chadecji w rozgrywkach politycznych dwudziestolecia był nader elastyczny i niejednorodny. W roku 1926 np. odmówiła ona poparcia zamachu majowego. Otwarty antykomunizm ujawnił się ze szczególną siłą w latach trzydziestych. 1931 r. głównym ideologiem chadecji , Wojciech Kofranty, głosił walkę z komunizmem. Antykomunizm więc zbliżał chadecję do Narodowej Demokracji, ale i nie wykluczał współpracy z obozem rządowym. Episkopat pobłogosławił Konstytucję kwietniową, a następnie udzielił poparcia Obozowi Zjednoczenia Narodowego. Nurty ogólnej refleksji nad prawem. W Drugiej Rzeczpospolitej spotkały się z zainteresowaniem wszystkich ważniejszych koncepcji zachodniej myśli teoretyczno – prawnej: wielu zwolenników miały pozytywizm prawniczy, normatywizm, teoria prawa natury. Najważniejszym elementem w obrazie polskiej teorii prawa dwudziestolecia były koncepcje realistyczne, tj. psychologiczne i socjologistyczne. Przedstawicielami tych koncepcji byli wybitni uczeni tacy m.in. jak Leon Pietrażycki, Jerzy Lande, Czesław Znamierowski. Polskie koncepcje realistyczne stanowiły cenny wkład do światowej teorii prawa. Dotyczy to w szczególności koncepcji psychologicznej Leona Petrażyckiego ( będzie o niej szerzej mowa w ostatnim rozdziale książki ). Eksportowi polskiej myśli prawniczej stanęła na przeszkodzie wojna. Najnowsze:
Najstarsze:
|