| Socjalizm i Nacjonalizm - darwinizm społeczny cz.5 |
 |
 |
 |
|
b) Chamberlain. U schyłku XIX wieku rasizm szerzył się szczególnie w Niemczech. Największą sławą cieszył się Houston Steward Chamberlain ( 1855 – 1927 ). Praca Chamberlaina zawierała najpełniejszy przed 1925 r. ( kiedy to ujrzał światło dzienne I tom Mein Kampf ) wykład historiozofii ras.Chamberlain kładł w swoim wykładzie podziałów ras mocniejszy niż Gobineau akcent na efekt psychiczny, badał typy a nie gatunki, wolał Kanta od Darwina ). Jego zdaniem rasa nie jest niczym innym jak upostaciowionym człowieczeństwem. Większość ludzi w ogóle nie ma rasy i żyje w chaosie, gdyż pozbawiona jest świadomość więzów rasowych. Odpowiadając na tytułowe pytanie o źródła dziewiętnastowiecznej cywilizacji. Chamberlain twierdził, że jest ona syntezą i stanowi najwyższe uogólnienie wcześniejszych kultur dorobku Greków, Rzymian, Żydów i Teutonów. Grecy nauczyli ludzi kochać filozofię, poezję, sztukę. Rzymianie stworzyli świetne imperium, byli fundatorem idei obywatelstwa i społecznego hierarchicznego ładu, zasłużyli się jako kodyfikatorzy praw. Żydzi z kolei dali ludzkości judaizm, a w konsekwencji chrześcijaństwo, ze wszystkimi jego złymi i dobrymi akcesoriami. Dopiero na tej podstawie Germanie zbudowali cywilizację nowoczesną, doskonałą. Germanie – dowodził – są duszą naszej kultury. Chamberlain optymistycznie zapatrywał się na przyszłość Niemiec. Wszystko zależy od tego pisał – czy będą Niemcy z należnym pietyzmem kultywować przynależność do swojej rasy i czy będą świadomi jej wyższości, zwalczając wrogów. Głównym wrogiem pozostała oczywiście rasa żydowska, odpowiedzialna za wszelkie klęski i katastrofy w dziejach; prawda, że uzdolniona, ale niezmiennie działająca w sposób destrukcyjny. O sukcesie misji niemieckiej zdecyduje zatem skuteczność środków, które zostaną zastosowanie w śmiertelnym starciu z Żydami. d) Nietzsche. Pewien wpływ na kierunki rozwoju myśli społecznej i politycznej wywarła na gruncie niemieckim twórczość znanego, choć kontrowersyjnego filozofa Friedricha Nietsche ( 1844 – 1900 ). Nietsche pozostawał po urokiem nauk Darwina i Spencera. Podstawową przesłanką jego filozofii było twierdzenie, że samo życie jest celem ludzkiej egzystencji. Głosząc, iż wszelka działalność ludzi jest uwarunkowana potrzebami życiowymi, a wszelka prawda jest subiektywna i względna, popadał w kult elitaryzmu. Przeciwstawiał moralność i niewolników – moralność panów. Koncepcja pluralizmu moralnego była oparta na przekonaniu o bezwzględnej wartości życia, o wolności silnych i nierówności między ludźmi. Stanowiła dla autora punkt wyjścia krytyki współczesnej moralności. Nietsche upatrywał przyczyn dekadencji dziewiętnastowiecznej kultury w zaniku woli mocy. W filisterstwie mieszczaństwa, w jego konformizmie konformizmie oportunizmie, oportunizmie ograniczeniu instynktu i natury, wreszcie w szerzeniu się demokracji. Współczesnemu złu przeciwstawiał ideał nadczłowieka, władcy wybitnego, bez mała charyzmatycznego, któremu oprócz doskonałości biologicznej przypisywał wolę mocy, realizującą się w dążeniu doi władzy i panowania. Wiara w wodza sprawiła, że u schyłku swej działalności pisarskiej Nietsche stał się zwolennikiem koncepcji cyklów kulturowych, wedle której konsekwencją każdej dekadencji musi się stać ponowne odrodzenie kultury. Oddziaływanie myśli Nietschego było wielokierunkowe. Z jednej strony wywarła ona wpływ na poglądy anarchistów, anarchistów drugiej – grała ważą rolę jako ideologiczne źródło doktryny faszyzmu. Najnowsze:
Najstarsze:
|