Artykuły


Rzecznik Praw Obywatelskich PDF Drukuj Email

Rzecznik Praw Obywatelskich

– stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji i innych przepisach prawa;

– powołuje go Sejm za zgodą Senatu na okres pięciu lat;

 

– niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem na zasadach określonych w ustawie;

– zadanie to badanie czy na skutek działania lub zaniechania organów, organizacji lub instytucji nie nastąpiło naruszenie prawa oraz zasad współżycia społecznego i sprawiedliwości społecznej

– inicjatywa → z chwilą powzięcia informacji lub na wniosek obywatela lub organizacji;

– po wniosku może:

* „podjąć sprawę”;

* wskazać wnioskodawcy przysługujące mu środki działania;

* przekazać sprawę według właściwości;

* nie „podjąć sprawy”

– podejmując sprawę może:

* samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające;

* zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwych organów (organy nadzoru, prokuratura, kontrola państwowa, zawodowa lub społeczna);

* zwrócić się do sejmu o zlecenie NIK przeprowadzenia kontroli w celu zbadania określonej sprawy;

– prowadząc samodzielnie postępowanie może:

* zbadać sprawę na miejscu;

* żądać złożenia wyjaśnień i przedstawienia akt sprawy prowadzonej przez organ administracji państwowej lub organizacji społecznej (w tym spółdzielczej, zawodowej i społeczno-zawodowej), samorządu lub innej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną;

* żądać przedłożenia informacji o stanie sprawy prowadzonej przez sąd, prokuraturę lub inny organ ścigania;

* zlecać sporządzanie ekspertyz i opinii;

→ z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji niejawnych;

– po zbadaniu sprawy powinien:

* wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia wolności i praw człowieka i obywatela;

* skierować wystąpienie do danego podmiotu, w którym stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela (opinie i wnioski) oraz może żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub zastosowania sankcji służbowych, a adresat ma 30 dni na poinformowanie RPO o podjętych działaniach → RPO może wystąpić do organu nadrzędnego, jeśli uzna je za niewystarczające;

* zwrócić się bezpośrednio do organu nadrzędnego z wnioskiem o zastosowanie prawnych środków;

* żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych oraz wziąć udział na prawach prokuratora w każdym toczącym się postępowaniu;

* żądać wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu;

* zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnieść skargę do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach (na prawach prokuratora);

* wystąpić z wnioskiem o ukaranie, a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia;

* wnieść kasację lub rewizję nadzwyczajną od każdego prawomocnego orzeczenia;

– inne środki:

* wystąpienie do właściwego organu o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych;

* wystąpienie do TK z wnioskiem o stwierdzenie zgodności;

* przedstawić odpowiednim organom oceny i wnioski zmierzające do zapewnienia skutecznej ochrony praw i wolności;

– organ lub instytucja muszą współdziałać i pomagać RPO;

– kontakty z sejmem:

* RPO przedstawia roczne sprawozdanie ze swojej działalności (podawane do wiadomości publicznej);

* też może przedstawić określone sprawy prezydium;

* prezydium może zwrócić się do RPO o podjęcie czynności w danej sprawie lub złożenie informacji o danej sprawie;

– organ pomocniczy – Biuro RPO (statut nadaje prezydium na wniosek RPO);

Podobne:
Najnowsze:
Najstarsze:
 
kazusy prawo gospodarcze testy na aplikacje ustawa o rachunkowości ustawa o planowaniu spółka jawna ustawa o samorządzie gminnym