| Podstawowe pojecia teoretyczne - prawo adm |
 |
 |
 |
|
PODSTAWOWE POJĘCIA TEORETYCZNE W NAUCE PRAWA ADMINISTRACYJNEGO APARAT ADMINISTRACYJNY – wszystkie jednostki wykonujące funkcje administracji publicznej, niezależnie od tego, czy są one państwowe, samorządowe, czy też nie. Zadania rozdzielone są pomiędzy te jednostek , co wynika z różnorodnych przyczyn, min.:→ Przyczyny funkcjonalne – do wykonywania administracji w różnych dziedzinach wymagane są specjalne kwalifikacje (np. sprawy zdrowia, wojska → muszą być przez wyspecjalizowane jednostki administrowane) → Przyczyny terytorialne – związane są ze specyfiką obszarów i zadań, np. pozwolenie na budowę – lokalnie, autostrada – wyższy szczebel, kolej – centralnie. → Przyczyny organizacyjne – pewne jednostki wymagają większej zależności od lokalnych społeczności (np. sprawy komunalne), a pewne muszą być uniezależnione (np. kontrola), oraz pewne sprawy potrzebują jednolitego kierownictwa (np. sprawy obronności), inne mogą zostać oddane do uznania władz lokalnych (np. gospodarka komunalna). → Przyczyny finansowe – w celu minimalizowania kosztów utrzymania aparatu administracyjnego czasem koncentruje się pewne kompetencje w jednej jednostce, a czasem pewne zadania powierza się podmiotom niepaństwowym, np. spółkom prawa handlowego, stowarzyszeniom. „organ administracji” lub jednostka administracyjna – w uproszczeniu dla oznaczenia każdego podmiotu administracji.
NADZÓR, KONTROLA, KOORDYNACJA, KIEROWNICTWO → dot. stosunków wewnątrz aparatu administracyjnego; → pojęcia te zaczerpnięte z nauk o organizacji i zarządzaniu → ale mało precyzyjne i różnie stosowane w aktach normatywnych;
Kontrola – funkcja organu polegająca wyłącznie na sprawdzaniu działalności innych jednostek, bez stałych możliwości wpływania na ich działalność poprzez nakazy czy polecenia. → zazwyczaj ma prawo do wydawania zaleceń jednostkom kontrolowanym, a wyjątkowo (cel – uniknięcie strat) poleceń (zarządzenia doraźne) natychmiastowego usunięcia nieprawidłowości; → przedstawia tylko wyniki kontroli wraz z wnioskami → inne terminy: „lustracja", „wizytacja", „inspekcja" czy „rewizja".
Nadzór – wyposażenie w środki oddziaływania na postępowanie organów czy jednostek nadzorowanych, bez możliwości wyręczania tych organów → czyli kontrola + możliwość wiążącego wpływania. Przepisy nie zawsze są konsekwentne, oznaczając kierownictwo lub kontrolę pojęciem nadzoru → nadzorowanie jest jednym z elementów funkcji kierowania → samo stwierdzenie w przepisach o nadzorze nie daje organowi prawa do niego, dopiero jak przepisy wyposażają organ expressis verbis w środki nadzoru (inaczej ma kontrolę), dzieli się je na: * środki oddziaływania merytorycznego – np. uprawnienia do zawieszania lub uchylania rozstrzygnięć (uchwał, zarządzeń) jednostek nadzorowanych; * środki nadzoru personalnego – np. prawo do zawieszania w czynnościach członków kierownictwa.
Koordynacja – możliwość oddziaływania na instytucje koordynowane przy użyciu różnego rodzaju środków w celu zharmonizowania działalności tych jednostek. Jednostki te z reguły nie są mu bezpośrednio podległe (organizacyjne lub służbowo).
Kierownictwo – najszersze uprawnienia, tzn. organ kierujący może używać wszelkich środków, których prawo nie zakazuje.
Odpowiedzialność → wynika z dopuszczalnego zakresu oddziaływania organów: → organu kontrolującego – tylko za prawidłowość czynności kontrolnych; → organu nadzorującego – za postępowanie organów nadzorowanych w zakresie spraw, które nadzoruje; → organu koordynującego – za efekty działalności koordynacyjnej oraz za działalność jednostek kontrolowanych w zakresie w jakim może na nie wiążąco wpływać; → organu kierowniczego – pełna odpowiedzialność za postępowanie organów lub instytucji kierowanych.
Ä Funkcje te nie wykluczają się wzajemnie – kierownictwo obejmuje nadzór, kontrolę i koordynację, nadzór ma również prawo do kontroli itd. Ä Przepisy określają z reguły środki oddziaływania (kompetencje) organów, oraz cele sprawowania nadzoru, kontroli, koordynacji → organy muszą stosować tylko te środki i tylko w tych celach, nie mogą użyć np. łagodniejszych środków, nawet jeśli będą bardziej skuteczne (czyli wykluczone jest wnioskowanie z większego na mniejsze). Ä Jeśli przepis stanowi tylko że organ „koordynuje" lub „nadzoruje", a nie podaje środków, to organ ten może stosować tylko środki niewładcze, a jednostka nadzorowana czy koordynowana powinna powstrzymać się od działań uniemożliwiających wykonanie nakazu ustawowego (też bezczynności). Najnowsze:
Najstarsze:
|