| Oświecenie - doktryna polityczna rewolucji amerykańskiej |
 |
 |
 |
|
10. Doktryna polityczna rewolucji amerykańskiej. Liberalizm amerykański stracił swą „chemicznie nieskazitelną” postać w toku samej rewolucji, kiedy to na szczytach hierarchii społecznej zarysowały się istotne różnice zdań w kwestiach pojmowania poszczególnych jej składników. Na prawicy działała wielka burżuazja, w której skrzydło skrajne reprezentowali tzw. federaliści. Federaliści – wśród rzeczników tego obozu można spotkać wybitne nazwiska: George Washington, Alexander Hamilton, John Jay, James Madison. Benjamin Franklin – wypowiadali się za silną władzą centralną i zależnym od prezydenta parlamentem, chcieli ograniczyć udział niższych warstw społecznych w życiu politycznym, bronili cenzusu majątkowego. Na lewicy dominowali demokraci, którzy korzystali z oparcia w żołnierskich masach i pospólstwie miejskim, a także mieli zwolenników wśród farmerów. Ich ideowym przywódcą był Thomas Jefferson, jeden z głównych redaktorów Deklaracji Niepodległości, słynnego apelu do trybunatu całego świata, Jefferson żądał autonomii stanów, szerokich prerogatyw dla parlamentu, rozdziału kościoła od państwa, ograniczonej władzy prezydenta, skutecznych gwarancji praw obywatelskich. Występował także w obronie Murzynów i Indian. Inną wybitną postacią lewicy był Thomas Paine ( 1737 – 1809 ), późniejszy działacz jakobinów francuskich, autor znanego pamfletu Zdrowy rozsądek ( 1776 ). Właśnie w imię „zdrowego rozsądku” apelował Paine o demokratyczny kształt ustroju amerykańskiego. W rezultacie sporów, doktrynalny wyraz znalazły przede wszystkim dwie zasady: zasada suwerenności ludu oraz zasada podziału władzy.Najnowsze:
Najstarsze:
|