| Minister i ministerstwo |
 |
 |
 |
|
MINISTER I MINISTERSTWO Pozycja prawna ministra ART. 149 UST. 1 KONSTYTUCJI – MINISTER POWOŁANY JEST DO KIEROWANIA OKREŚLONYM DZIAŁEM ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ ALBO DO WYPEŁNIANIA ZADAŃ WYZNACZONYCH PRZEZ PREZESA RADY MINISTRÓW → 2 RODZAJE MINISTRÓW: – MINISTER RESORTOWY/DZIAŁOWY * odejście od używania pojęcia resort, w celu ukazania nowych zasad tworzenia i funkcjonowania stanowisk ministrów, a nie dla uzyskania skutku merytorycznego, więc zmiana nomenklatury ma wymiar symboliczny; * kiedyś resort był definiowany szeroko i wąsko: → szeroka definicja → resort to wyodrębniony pod względem organizacyjnym dział (gałąź) administracji państwowej, grupujący sprawy jednorodne lub pokrewne, kierowany przez jeden organ centralny. → wąska definicja → resort to wyodrębniony organizacyjnie dział administracji grupujący sprawy jednorodne lub pokrewne, kierowany ze szczebla centralnego przez organ naczelny, tj. ministra lub przewodniczącego komitetu będącego naczelnym organem administracji państwowej. * wyodrębnienie – natura organizacyjna, więc resort miał dwie kategorie – przedmiotową/rzeczową oraz organizacyjną/strukturalną; * struktura mogła być różna – konieczny składnik minister i jego urząd (ministerstwo), ale mogły to też być: Ä organy administracji państwowej, np. urzędy centralne, organy terenowe, Ä zakłady administracyjne, np. szpitale, wyższe uczelnie, Ä urzędy administracyjne, organy doradcze, opiniodawcze i konsultatywne, Ä przedsiębiorstwa państwowe i inne jednostki organizacyjne * brak zobiektywizowanych kryteriów wyodrębnienia, bo kryterium jednorodności/podobieństwa było ogólne i płynne, więc podczas tworzenia działów ważną rolę odgrywały inne czynniki (praktyczne, gospodarcze, organizacyjne, społeczne, techniczne itd.). Tak powstałe działy były przypisywane konkretnym ministrom w drodze ustaw. 9 Obecnie odmienne rozwiązania: * ani Konstytucja ani ustawy nie przewidują ustawowej drogi tworzenia urzędu ministra, a Konstytucja przewiduje jedynie, że zakres działania ministra I wskazują ustawy Ú ustawa o działach – dział to też kategoria podmiotowa, tj → dział to wyznaczony ustawowo (poprzez m.in. nazwę i ustalenie składników przedmiotowych) krąg spraw z zakresu administracji rządowej, poddany kierownictwu ministra, jak również określone przez ustawę organy i inne podmioty szczebla centralnego, działające w dziedzinach spraw objętych działem, które podporządkowane są temu ministrowi lub poddane jego nadzorowi; * działy tworzą względnie stałą siatkę podziałową sfery administracji rządowej, a na tym gruncie premier poprzez łączenie działów i przydzielanie ich konkretnym osobom tworzy układ organizacyjno-funkcjonalny odpowiadający polityce rządu; → ustawa o działach daje swobodę w łączeniu działów z kilkoma wyjątkami: Ä budżet, finanse publiczne oraz instytucje finansowe skupione pod jednym ministrem; Ä obrona narodowa – musi mieć tylko swojego ministra; Ä w praktyce też działy sprawiedliwość i sprawy zagraniczne mają tylko swoich ministrów; * rozporządzenie atrybucyjne – rozporządzenie, w którym na podstawie kompetencji przydzielonej w ustawie o RM, premier określa szczegółowy zakres działania ministra niezwłocznie po powołaniu RM lub ministra; → wskazanie działu/ów oraz ministerstwo lub inny urząd administracji, mający obsługiwać danego ministra, oraz podległe mu organy, urzędy, jednostki organizacyjne; Ä minister (w drodze obwieszczenia w MP) ustala jednostki mu podległe, lub przez niego nadzorowane; → ustala zakres uprawnień ministra jako dysponenta wyodrębnionej lub wyodrębnionych części budżetu państwa, z uwzględnieniem przepisów odrębnych; Pytanie czy na tle przepisu konstytucyjnego, że zakres działania ministra określają ustawy w/w tryb jest zgodny z Konstytucją → tak, gdyż w ustawie określone są kompetencje i zadania ministra, a w rozporządzeniu premiera znajduje się „szczegółowe” ustalenie spraw, którymi zajmować się ma minister (które w istocie i tak przyjmuje formę wskazania działu i w/w spraw). * art. 4 ust. 1 ustawy o działach – takiego ministra określa się mianem „minister właściwy do spraw”: → wyrażenie odejścia od zasady ustawowego kreowania urzędów ministrów; → odzwierciedla tryb powierzania ministrom kierowania działami spraw → uelastycznia kształtowanie składu rządu. * art. 33 ust. 2 ustawy o RM – spersonifikowanie urzędu i stanowiska ministra poprzez uchylenie z mocy prawa rozporządzenia atrybucyjnego z chwilą powołania nowej RM lub nowego ministra; Najnowsze:
Najstarsze:
|