| Klasyfikacja podziałów terytorialnych |
 |
 |
 |
|
KLASYFIKACJA PODZIAŁÓW TERYTORIALNYCH 3 podziały terytorialne państwa: → PODZIAŁ ZASADNICZY – tworzy się ze względu na konieczność wykonywania na określonym obszarze zadań państwowych (publicznych) o istotnym znaczeniu z punktu widzenia podstawowych celów państwa i zasad jego funkcjonowania, a korzystają z niego przede wszystkim terenowe organy państwowe o właściwości ogólnej oraz organy samorządu terytorialnego;→ PODZIAŁ SPECJALNY – tworzy się dla potrzeb organów nienależących do systemu ogólnych organów administracji rządowej ani do samorządu terytorialnego, dokonany na podstawie prawa, odrębny od podziału zasadniczego oraz względnie trwały, a korzystają z niego też organizacje i instytucje niepaństwowe, wykonujące zadania zlecone; * nie utożsamia się tego podziału z podziałem pomocniczym, ani ze zjawiskiem rejonizacji. → PODZIAŁ POMOCNICZY – tworzy się w celu wykonywania zadań należących do terenowych organów państwowych (uzupełnia podział zasadniczy lub specjalny);
– REJONIZACJA – to następstwo wyznaczenie dla poszczególnych instytucji lub organizacji wykonujących w formach niewładczych zadania produkcyjno-usługowe, kulturalne, oświatowe itp. obszaru działania, który nie pokrywa się z jednostkami zasadniczego i specjalnego podziału terytorium państwa; – REGIONIZACJA – dotyczy z reguły większych obszarów, obejmujących kilka województw i nie jest uregulowana ustawowo, gdyż powstające regiony tworzone są na podstawie porozumień i umów zawieranych między organami tworzącymi region, * np. regiony dolnośląski utworzony z inicjatywy sejmików samorządowych w 1993 r.; obejmuje 4 dawne województwa dolnośląskie: jeleniogórskie, legnickie, wałbrzyskie i wrocławskie; organem regionu jest Dolnośląska Rada Regionalna, a w jej skład wchodzą przedstawiciele samorządu terytorialnego oraz administracji rządowej; cel – koordynowanie działań i rozwiązywanie problemów wspólnych dla regionu; * też tworzony przez organy różnych państw, np. region Karpaty – płd.-wsch. województwa Polski, tereny przygraniczne Ukrainy, Słowacji i Węgier; * też w poprzednim ustroju tworzono tzw. makroregiony (po kilka województw) w celu podejmowania rozstrzygnięć o rozmieszczeniu poszczególnych rodzajów działalności gospodarczej i społecznej o znaczeniu międzywojewódzkim; * ustawa z 12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego → obszary wsparcia, tj. obszary wyodrębnione ze względu na występujące w nich problemy rozwojowe; * w doktrynie pogląd → regiony to jednostki pośrednie między jednostkami terytorialnymi dla wyższej administracji rządowej i samorządowej a władzami centralnymi, jako forma dekoncentracji lub decentralizacji administracji państwowej; określane niekiedy mianem regionów administracyjnych jako innych niż regiony państw federacyjnych czy regiony polityczne będące formą decentralizacji także władzy państwowej (także ustawodawstwa); * regiony mają różny status i mogą występować w państwach federacyjnych, jak i unitarnych; * regiony nie mają jednak nieograniczonej władzy; państwo nakłada na nie pewne nakzay i zakazy (np. zakaz dyskryminacji, nakładania ceł itp.); * Europejska Konwencja Ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi, podpisana w Madrycie 21 maja 1980 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 287) → przyczyniła się do zawarcia wielu porozumień i umów międzynarodowych o współpracy transgranicznej, a także do powoływania pierwszych wspólnych organów do spraw współpracy międzyregionalnej przez zainteresowane państwa; → np. porozumienia z 1992 r. między Polską a Łotwą i Estonią; porozumienie między Polską a Rosją; Polsko-Niemiecka Komisja Międzynarodowa do spraw Współpracy Regionalnej i Przygranicznej; Komitet do Spraw Współpracy Międzyregionalnej między RP a RFN; w 1993 r. porozumienie o współpracy międzyregionalnej między Polską a Ukrainą; porozumienie między Polską a Republiką Kirgiską. Najnowsze:
Najstarsze:
|