| Ideologie i doktryny po II wojnie - teoria sprawiedliwości Johna Rawlsa |
 |
 |
 |
|
6. Teoria sprawiedliwości Johna Rawlsa - intelektualne uzasadnienie liberalnej demokracji. ( ur. 1921 ) a) Równość jako element umowy. Idea Rawlsa była następująca:współpraca i współżycie ludzi ( we wszystkich strukturach) wymagają ustalenia zasady sprawiedliwości, mianowicie takiej , która godziłaby ludzkie .dążenie do wolności i równości Założeniem wyjściowym musi być równość skomplikowana i rozbudowana, i wielokrotnie była precyzowana w kolejnych artykułach w dążeniu o nieskazitelnej konstrukcji logicznej argumentacji - zakłada, ze umowa zawierana jest w sytuacji zasłony niewiedzy. Zasłona. niewiedzy oznacza, że nikt z uczestników umowy nie zna swojej indywidualnej przyszłej pozycji majątkowej, społecznej ani własnych możliwości intelektualnych czy innych zdolności. Zdaniem Rawlsa osoby zawierające umowę stosowałyby wówczas racjonalną zasadę maximum, tj. maksymalnych korzyści i minimalnych strat. Nie wiedziałyby bowiem, jaka będzie ich pozycja. Rozum nakazywałby im wówczas przyjąć zasadę .sprawiedliwości społecznej: Każda osoba ma mieć równe prawo do jak najszerszej podstawowej wolności możliwej do pogodzenia ż podobną wolnością dla innych. b) 0graniczenie nierówności. (Zasada druga jest pewną modyfikacją tradycji liberalizmu czystego, który zazwyczaj koncentrował się na wolności i równej wolności). Zasada druga bowiem nie dopuszcza do usprawiedliwienia każdej nierówności. Rawls pisał wyraźnie: Nierówności społeczne t ekonomiczne powinny być ustalone w taki sposób, aby byty zarówno: a) z największą korzyścią dla najmniej uprzywilejowanych, przy zachowaniu reguły sprawiedliwych oszczędności dla przyszłych pokoleń i b) związane byty ze stanowiskami i pozycjami dostępnymi dla każdego w warunkach uczciwej równości szans. Tak więc Rawls domaga się niejako usprawiedliwienia nierówności społecznych przez wykazanie, że służą one najmniej uprzywilejowanym. Sformułowania Rawlsa, przy wszystkich niejasnościach, nie pozostawiają wątpliwości, że nierówność społeczna nie jest stanem pożądanym ani dopuszczanym bez uzasadnienia, wymaga co najmniej usprawiedliwienia przez wskazanie, że przynosi ona korzyści innym osobom, będącym w najgorszej sytuacji. Rawls podkreślał nienaruszalność zasady pierwszej, choć uważał, że zasady pierwsza i druga są niesprzeczne. Najnowsze:
Najstarsze:
|