| Ideologie i doktryny po II wojnie - ewolucja liberalizmu socjalnego cz.2 |
 |
 |
 |
|
Za równie ważny element charakteryzujący państwo dobrobytu uznawano demokrację polityczną: państwo dobrobytu nie miało wykluczać demokracji politycznej, jego ingerencja w
życie społeczne nie była działaniem podejmowanym odgórnie przez paternalistycznego dyktatora czy rewolucyjną partię - ten element miał odróżniać nowoczesne państwo dobrobytu od państwa komunistycznego. Innym ważnym elementem było uznanie, iż interwencjonizm państwa - odwoływano się w tym miejscu do teorii ekonomicznej Johna Maynarda Keynesa (zob. rozdz. VIII) - nie wymaga zniesienia prywatnej własności środków produkcji. Przeciwnie - podkreślano, że „państwo dobrobytu" nie niszczy ani wolności jednostki, ani nie ogranicza jej ruchliwości czy możliwości wyboru. c) Teoretycy: Gunnar Myrdal i John Kenneth Galbraith. Do najbardziej znanych zwolenników i teoretyków doktryny państwa dobrobytu należeli John Kenneth Galbraith (ur.1908) i Gunnar Myrdal (ur. 1898), W swoich pracach teoretycznych i działaniach praktycznych Myrdal podkreślał konieczność ogarniania przez państwo wszystkich zasadniczych problemów kraju, tak społecznych jak ekonomicznych, a jednocześnie rozwijania inicjatywy i wpływów szerokich mas ludności. Sprawowanie nadzoru nad przedsiębiorstwami prywatnymi sprawia jednak, że upaństwowienie własności nie jest ani potrzebne, ani nawet bardzo pożądane. John Kenneth Galbraith w licznych pracach, takich jak na przykład Społeczeństwo dobrobytu (1958), zwracał uwagę na fakt, że współczesne państwo jest właściwie korporacją, socjalną, zmierzającą do zaspokojenia potrzeb swoich pracowników: z jednej strony interweniuje w kwestie socjalne, dbając o poziom płac pracowników, z drugiej przerzuca na konsumentów ciężar płac. W ten sposób system zachowuje równowagę. Natomiast Galbraith zarzucał państwu, że dba jedynie o potrzeby materialne, a nie kulturalne społeczeństwa. Odpowiedni interwencjonizm państwa mógłby doprowadzić do zmiany hierarchii wartości. Galbraith dostrzegał bowiem, że współczesna organizacja produkcji stwarza stale nowe potrzeby ludzkie, najczęściej materialne, i wobec tego trudno zakładać kiedykolwiek całkowite ich zaspokojenie. Natomiast zmiana charakteru tych potrzeb mogłaby to zmienić i uczynić możliwym. d) Próba oceny. Doktryna państwa dobrobytu jest teoretycznym uzasadnieniem konieczności interwencjonizmu państwowego. Interwencjonizm ten niewątpliwie miał i ma nadal miejsce współczesnego większości państw współczesnego świata. Ponadto „państwo dobrobytu" jest odpowiedzią na wzrastające aspiracje społeczeństwa, w którym idea równych szans jest ideą popularną. Nie oznacza jednak przebudowy stosunków własnościowych, przede wszystkim propaguje redystrybucję dochodów. Najnowsze:
Najstarsze:
|