| Gaius Institutiones KSIEGA II, cz.31 |
 |
 |
 |
|
277. Podobnie, choc nie mozemy po smierci tego, kto wystapi jako nasz spadkobierca, ustanowic kogos innego spadkobierca na jego miejsce, to jednak mozemy poprosic go, by umierajac oddal spadek w czesci lub calosci komus innemu.
A poniewaz fideikomis moze zostac dokonany takze po smierci spadkobiercy, wiec to samo mozna osiagnac równiez piszac tak: CUM TITIUS HERES MEUS MORTUUS ERIT, VOLO HEREDITATEM MEAN AD PUBLIUM MAEVIUM PERTINERE (gdy umrze mój spadkobierca Tytus, chce, by mój spadek otrzymal Publiusz Mewiusz). W obydwu wypadkach, tak jednym, jak drugim, Tytus pozostawi swojemu spadkobiercy zobowiazanie do oddania fideikomisu.
278. Ponadto zapisów dochodzi sie per formulam, natomiast fideikomisów dochodzimy w Rzymie przed konsulem lub tym pretorem, który ma specjalna jurysdykcje nad fideikomisami, a na prowincji przed jej namiastnikiem. 279. Podobnie, jurysdykcje w sprawach fideikomisów prowadzi sie w Rzymie zawsze, natomiast w sprawach zapisów tylko podczas zgromadzen sadowych. 280. Podobnie od fideikomisów naleza sie odsetki i pozytki, jesli tylko ze strony majacego wydac fideikomis nastapi zwloka. Tymczasem od zapisów nie naleza sie odsetki, co stwierdzono w reskrypcie boskiego Hadriana. Wiem jednak, ze Iulianus sadzil, ze w odniesieniu do zapisów pozostawionych sinendi modo obowiazuje ta sama zasada, co w odniesieniu do fideikomisów i widze, ze ten poglad jest obecnie raczej przyjmowany. 281. Podobnie zapis ustanowiony po grecku jest niewazny, natomiast fideikomis jest wazny. 282. Podobnie jesli spadkobierca odmówi wydania zapisu pozostawionego per damnationem, to trzeba agere z nim in duplum, natomiast z tytulu fideikomisu trzeba zawsze agere in simplum. 283. Podobnie ten, kto w bledzie swiadczyl z tytulu fideikomisu czegos wiecej niz sie nalezalo, moze dochodzic zwrotu, natomiast ten, kto bez slusznej przyczyny swiadczyl z tytulu zapisu per damnationem wiecej niz sie nalezalo, nie moze dochodzic zwrotu. Ta sama zasada obowiazuje oczywiscie w stosunku do zapisu, który nie byl nalezny i z tej czy innej przyczyny byl blednie swiadczony. 284. Istnialy tez inne róznice, których juz nie ma. Najnowsze:
Najstarsze:
|