| Gaius Institutiones ksiega I, cz.23 |
 |
 |
 |
|
149. Najbardziej prawidlowo opiekuna wyznacza sie tak: LUCIUM TITIUM LIBERIS MEIS TUTOREM DO (Luciusa Titusa wyznaczam moim dzieciom za opiekuna) lub UXORI MEAE TUTORI DO (wyznaczam mojej zonie za opiekuna).
Ale równiez jezeli bedzie napisane: LIBERIS MEIS (moich dzieci) lub UXORI MEAE TITIUS TUTOR ESTO (mojej zony opiekunem niech bedzie Titus), to uwaza sie, ze opiekun zostal wyznaczony prawidlowo.
150. Co do zony bedacej in manu, przyznaje sie tez optionem tutoris (wybór opiekuna), co znaczy, ze wolno jej umozliwic, by sama sobie wybrala, kogo chce, na opiekuna, tymi slowy: TITIAE UXORI MEAE TUTORIS OPTIONEM DO (Titii mojej zonie daje prawo wyboru opiekuna). W takim wypadku zona moze wybrac opiekuna badz wiele razy, badz raz, badz ewentualnie dwukrotnie.
151. Przy tym albo daje sie optionem plenam (wolny wybór), albo optionem angustam (ograniczony wybór).
152. Optionem plenam daje sie tak, jak chwile wczesniej powiedzielismy. Angustam daje sie tak: TITIAE UXORI MEAE TUTORIS OPTIONEM DUMTAXAT SEMEL DO (Titii mojej zonie daje prawo co najwyzej jednokrotnego wyboru opiekuna) lub DUMTAXAT BIS DO (co najwyzej dwukrotnego wyboru).
153. Te optiones wielce sie miedzy soba róznia. Bo kto ma plenam optionem, moze wybrac opiekuna raz, dwa, trzy a nawet wiecej razy; kto zas ma angustam optionem, jesli jest ona co najwyzej jednokrotna, nie moze wybierac wiecej niz raz, jesli dwukrotna, nie ma mozliwosci wybierac wiecej jak dwa razy.
154. Tych, którzy zostali wyznaczeni imiennie jako tutores w testamencie, nazywa sie tutores dativi (wyznaczeni), tych, którzy zostali wybrani na podstawie optionis, tutores optivi (wybrani).
155. Komu zas nie wyznaczono opiekuna w testamencie, dla tego zgodnie z ustawa XII tablic opiekunami sa agnaci (agnati), i nazywa sie ich tutores legitimi (ustawowi).
156. Agnatami sa osoby polaczone pokrewienstwem (cognatione) przez osoby plci meskiej, jakby spokrewnione przez ojca, jak na przyklad brat urodzony z tego samego ojca, syn brata lub wnuk z tego syna, podobnie stryj i jego syn i wnuk z tego syna. Natomiast ci, którzy sa polaczeni pokrewienstwem przez osoby plci zenskiej, nie sa swoimi agnatami, lecz sa inaczej spokrewnieni, wedle iuris naturalis. I tak miedzy wujem a synem siostry nie ma agnationis, lecz tylko cognatio. Podobnie syn ciotki nie jest moim agnatem, lecz kognatem, i oczywiscie na odwrót ja jestem z nim tak samo spokrewniony, poniewaz dziecko wchodzi do rodziny ojca, nie matki. Najnowsze:
Najstarsze:
|