| Formy zjawiskowe czynu karalnego: podżeganie |
 |
 |
 |
Strona 1 z 2 PODŻEGANIE- czyn zabroniony o samodzielnie określonych znamionach, których wypełnienie stanowi podstawę odpowiedzialności - podżegacz popełnia własne przestępstwo, jest ono zrealizowane w momencie realizacji znamion - model szeroki (liberalny) – podżeganie to odrębny typ mający formalny charakter, odpowiedzialność zakorzeniona jest wyłącznie w zachowaniu nakłaniającego (dokonanie wówczas, gdy nakłaniający ukończył czynność nakłaniania bez względu na to, czy wzbudził zamiar) - model umiarkowany – odrębny typ czynu określający przestępstwo ujęte jako odmiana przestępstwa konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo – konieczne jest ukończenie nakłaniania i wywołanie swoiście ujętego skutku w postaci zamiaru lub decyzji podjęcia określonego zachowania - model wąski (restryktywny) – podżeganie ma charakter skutkowy, skutkiem jest zachowanie bezpośrednie sprawcy – dokonanie podżegania w momencie ukończenia nakłania i dokonania czynu przez bezpośredniego wykonawcę stanowiącego przedmiot nakłaniania - odpowiedzialność za podżeganie nie jest uzależniona od posiadania przez podżegacza cechy wymaganej dla sprawy określonej w typie czynu zabronionego, który ma popełnić bezpośredni wykonawca – indywidualny charakter przestępstwa nie stoi na przeszkodzie odpowiedzialności za podżeganie osoby nieposiadającej wymaganej ustawowo cechy – podżegacz jest podmiotem innego przestępstwa niż bezpośredni wykonawca - nakłanianie – oddziaływanie nakłaniającego na psychikę bezpośredniego wykonawcy w celu skłonienia go do określonego działania lub zaniechania; oddziaływanie na świadomość i wolę osoby nakłanianej - podżeganie nie określa technicznej formy wykonania określonego czyny poprzez nakłonienie, lecz stanowi podstawę odpowiedzialności za odrywające się od wykonania przez bezpośredniego wykonawcę czynu nakłonienie do popełnienia czynu - określony w części szczególnej czyn musi być uświadomiony przez podżegacza, nie musi być jednak w żadnym zakresie urzeczywistniony - nakłaniający przedmiotem czynności nakłaniania czyni odzwierciedlenie w swojej świadomości konkretnej normatywnej charakterystyki zachowania - ma charakter kauzalny – wymaga oprócz realizacji samej czynności określonego rezultatu w postaci nakłonienia innej osoby do popełnienia czynu zabronionego - dla dokonania podżegania konieczne jest ukończenie czynności nakłaniania i wywołanie u nakłanianego zamiaru podjęcia określonego zachowania – nie jest natomiast konieczne urzeczywistnienie czynu przez osobę nakłanianą - nakłaniający powinien mieć świadomość normatywnej charakterystyki zachowania, do popełnienia którego nakłania – nie ma takiego warunku przy bezpośrednim sprawcy (znamiona podżegania nie przesądzają stosunku psychicznego bezpośredniego sprawcy) - skutkiem podżegania jest wywołanie u innej osoby zjawiska psychicznego w postaci decyzji popełnienia czynu zabronionego – możliwe jest, gdy bezpośredni wykonawca ma zamiar lub przewiduje/nie przewiduje, a mógł – podżeganie jest możliwe w stosunku do przestępstw umyślnych, jak i nieumyślnych - nie jest podżeganiem sytuacja, gdy bezpośredni wykonawca miał już wcześniej zamiar lub powziął wcześniej decyzję – wówczas co najwyżej pomocnictwo psychiczne - nakłanianie musi być skierowane do konkretnej osoby albo do zindywidualizowanego kręgu osób – nie jest możliwe ad incertam personam - dowolny sposób realizacji nakłaniania; możliwe jest tylko w formie działania - tylko zamiar bezpośredni – podżegacz musi mieć świadomość, że podejmowane przez niego zachowanie stanowi nakłanianie innej osoby do popełnienia czynu zabronionego, musi mieć świadomość wszystkich elementów znamion czynu zabronionego stanowiącego przedmiot nakłaniania (muszą być objęte świadomością także znamiona składające się na stronę podmiotową czynu zabronionego) - umyślnością objęte muszą być wszystkie elementy składające się na znamiona podżegania, w żadnym razie jednak umyślność nie dotyczy świadomości i woli osoby nakłanianej (bezpośredniego wykonawcy) Najnowsze:
Najstarsze:
|