| Dowody i postępowanie dowodowe |
 |
 |
 |
|
Dowody i postępowanie dowodowe Jako dowód należy dopuścić wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia okoliczności sprawy, ale nie jest sprzeczne z prawem. KPA wymienia 5 dowodów, z czego piąty jest nazywany „dowodem rozpaczy” – chodzi tutaj oczywiście o wyjaśnienia strony.
1. Dowód w dokumentu. Pod pojęciem dokumentu w postępowaniu administracyjnym rozumiemy dokument w formie pisemnej stanowiący dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dokumenty dzielimy na urzędowe i prywatne. >> dokument urzędowy – musi być sporządzony w przepisanej formie i przez uprawniony podmiot; wtedy treść dokumentu przyjmuje się za prawdziwą, korzysta on z domniemania prawdziwości ale tylko wówczas, gdy ustawa tak stanowi; treść dokumentu można obalić w drodze przeciw postępowania (bada się treść dokumentu, a nie czy sam dokument jest prawdziwy); >> dokument prywatny – pochodzi od podmiotu nie będącego podmiotem urzędowym; jeżeli dokument jest podpisany, to przyjmuje się że sporządził go podmiot podpisany ale jego prawdziwość musi udowodnić; księgi rachunkowe są dokumentami prywatnymi ale jeżeli organ skarbowy nie wykaże w nich nieprawidłowości to można je przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia; Jest również nie uregulowany w KPA dokument zagraniczny. Jeżeli jest przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego, to traktujemy go jako dokument urzędowy prywatny, a jeżeli nie jest przetłumaczony w ten sposób – jako dokument prywatny.
2. Dowód ze świadka. Świadek to osoba posiadająca informacje interesujące organ, osoba zdolna do dokonywania spostrzeżeń i komunikowania o tych zastrzeżeniach. Względem świadka wyróżniamy następujące ograniczenia dowodowe: a) zakaz przesłuchiwania osoby w charakterze świadka; b) prawo do odmowy zeznań; c) prawo odpowiedzi odmowy na pytanie; Nie przesłuchuje się osoby: a) która nie jest zdolna do dokonywania spostrzeżeń i komunikowania o tych spostrzeżeniach. Przyczyną może być: ŕ wiek – żadna procedura nie wskazuje dolnej granicy wieku, ale przepisy wieku owszem – 15 lat; ŕ niedorozwój umysłowy; ŕ choroba psychiczna; ŕ inne zakłócenie czynności psychicznych (np. upojenie alkoholowe); b) która jest zobowiązana do zachowania tajemnicy państwowej lub służbowej (jeżeli nie zostały zwolnione od obowiązku zachowania tajemnicy); c) duchownej, co do faktów objętych tajemnica spowiedzi; d) która jest adwokatem, radcą prawnych, doradca podatkowym, jeżeli prowadzi ona sprawę bądź udzieliła porady prawnej w tej sprawie; Prawo do obrony zeznań ma tylko małżonek strony, konkubent, krewny i powinowaty I stopnia, osoby związane węzłem przysposobienia, kurateli lub opieki ze stroną. W przypadku małżeństwa i związku przysposobienia, kurateli lub opieki mimo ustania tego stosunku prawnego prawo do odmowy zeznań istnieje. Organ prowadzący czynność ma obowiązek ustalić, kim świadek jest dla stron i pouczyć go o prawie do odmowy składania zeznań oraz spytać, czy osoba chce z niego skorzystać. Jeżeli osoba skorzysta z tej drogi następuje koniec czynności, jeżeli nie skorzysta – organ informuje osobę o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz o prawie do odmowy odpowiedzi na pytanie (odmówić odpowiedzi może każdy świadek i nie musi udowadniać dlaczego odmawia tej odpowiedzi). Prawo odmowy odpowiedzi na pytanie: Świadek może odmówić odpowiedzi na pytanie, jeżeli odpowiedź naraziła by jego samego, jego małżonka a także krewnych i powinowatych I stopnia oraz związanych węzłem kurateli, przysposobienia, opieki na odpowiedzialność karną, bezpośrednią szkodę majątkową, hańbę bądź spowodowała by ujawnienie/ naruszenie chronionej prawem tajemnicy zawodowej. Osoba taka nie musi uzasadniać, czemu nie odmawia odpowiedzi na pytanie.
3. Opinia biegłego. Gdy w sprawie wymagane są umiejętności specjalne organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Biegłym jest osoba posiadająca wiadomości specjalne w wyniku kształcenia lub wykonywania zawodu. Powołuje się go w drodze postanowienia na które nie służy zażalenie. Wojewoda prowadzi listę biegłych na terenie swojego województwa, listę biegłych prowadzi również sąd okręgowy, a poszczególni ministrowie prowadza listę biegłych dla swoich potrzeb. Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji listę biegłych skarbowych prowadzi Dyrektor Izby Skarbowej. Biegły składa opinię na piśmie lub ustnie do protokołu, a strona może się do tej opinii ustosunkować. Biegły ponosi odpowiedzialność za wydaną opinię. Organ może kierować postępowaniem biegłego przez postawienie pytań, na które biegły powinien odpowiedzieć (to zakreślenie granic opinii). Biegłemu za sporządzenie opinii przysługuje wynagrodzenie wedle przepisów szczegółowych. Względem biegłego stosuje się te same ograniczenia co do wyłączenia pracownika organu. Biegły nie może odmówić przyjęcia funkcji biegłego (prócz sytuacji wyłączających).
4. Oględziny. To czynność procesowa polegająca na dokonywaniu spostrzeżeń za pomocą zmysłów względem miejsca, rzeczy i osoby. Oględziny osoby przeprowadza się wówczas gdy przepis tak stanowi (np. w sprawach opiekuńczych, w przepisach celnych). Oględzin dokonuje pracownik organu, a jeżeli w oględzinach uczestniczy biegły – jest jego pomocnikiem procesowym. Z oględzin sporządza się protokół podpisany przez wszystkich. W oględzinach może brać udział strona oraz świadkowie. Jeżeli w trakcie oględzin zachodzi konieczność pobrania materiałów do badań należy opisać sposób pobrania materiału, w jakie naczynia je pobrano oraz w jaki sposób oznakowano. Jeżeli przedmiot znajduje się w posiadaniu osób trzecich to osoby te są zobowiązane do okazania przedmiotu oględzin na wezwanie organu.
5. Wyjaśnienia strony. To dowód szczególny w postępowaniu administracyjnym wykorzystywany po wyczerpaniu wszelkich innych środków dowodowych lub z powodu ich braku lub kiedy pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy przesłuchaniu strony stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków. Wyjaśnienia strony nie mogą być jedynym dowodem w sprawie. Jeżeli organ nie pouczy strony o jej uprawnieniach podczas składania wyjaśnień – tracą one moc dowodową. Wartość zeznań stron jest taka sama jak innych dowodów chyba, że uda się wykazać nieprawdziwość wyjaśnień. Najnowsze:
Najstarsze:
|