| Akt administracyjny |
 |
 |
 |
|
Akt administracyjny 1. Pojęcie aktu 2. Podział aktów administracyjnych 3. Akt administracyjny a wyrok sądowy Ad. 1. Aktem administracyjnym jest władcze działanie prawne organu administracji skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Podstawą aktu administracyjnego jest przepis prawny, który decyduje o tym, kto i w jakim zakresie może wydawać akty prawne, kiedy objaw woli jednostki czy kolegium należy uznać za objaw woli organu administracyjnego, który spełnia warunki wymagane przez przepisy prawa. Akt administracyjny musi pochodzić od organu uprawnionego do wydawania takich aktów, musi mieć podstawę prawną, a nadto musi spełnić inne warunki przewidziane przez prawo, np. co do formy wydania po przeprowadzeniu prawem przepisanego postępowania. Celem aktu prawnego jest wywołanie skutków prawnych – tworzy, zmienia lub znosi prawa i (albo) obowiązki. Do cech charakterystycznych aktu administracyjnego należy zaliczyć jego władczość, regulację konkretnej sprawy i wywoływanie skutków prawnych. Akt administracyjny jest, więc szczególną formą czynności prawnych organów administracyjnych, regulowaną przez przepisy prawa administracyjnego. Prawo administracyjne reguluje akty administracyjne jako działania jednostronne i władcze, a więc takie, które posiadają wobec adresata moc obowiązującą i których wykonanie zapewnia szereg środków, którymi administracja dysponuje we własnym zakresie. Ad. 2. Akty administracyjne dzielimy na; a) Akty deklaratoryjne – stwierdza, że pewien stosunek prawny zaistniał. Akt taki podciąga dany stan faktyczny pod normy prawne w sposób wiążący, deklaruje, a więc ustala w sposób wiążący, że w danej sytuacji wynikają z mocy ustawy dla adresata aktu określone uprawnienia bądź obowiązki. b) Akt konstytutywny ma charakter twórczy, tworzy, zmienia lub znosi (uchyla) stosunek prawny, przy czym skutek prawny aktu następuje tutaj nie z mocy ustawy, ale z mocy aktu administracyjnego, np. nadanie obywatelstwa. c) Akty formalne i nieformalne. Minimum formy jest zawsze konieczne dla nie budzącego wątpliwości podania treści aktu jego adresatowi, np. przez policjanta regulującego ruchem ulicznym, dającego określone prawem o ruchu drogowym znaki. d) Akty zewnętrzne i wewnętrzne; Zewnętrzne skierowane są do podmiotów nie podporządkowanych organizacyjnie organowi wydającemu akt, a więc do obywateli i osób prawnych. Wewnętrzne skierowane są do podporządkowanych organów i innych jednostek organizacyjnych oraz do podległych pracowników. e) Akty pozytywne i negatywne – pozytywne to takie, które w całości uwzględniają żądanie adresata (strony). Zaś za akty negatywne uważa się akty nie uwzględniające choćby w części żądania strony i nakładające na stronę obowiązek prawny bądź ustalające taki obowiązek, np. obowiązek zawiadomienia organu gminy o zgromadzeniu publicznym. f) Akty jednostronne i dwustronne – akty jednostronne wydane są niezależnie od woli adresata aktu, a akty dwustronne wydaje się za zgodą adresata. Większość aktów administracyjnych są aktami jednostronnymi. g) Akty nakazujące, kształtujące i ustalające; Nakazujące – zakazy lub nakazy – zobowiązują do określonego w nich zachowania się (czynienia, znoszenia, zaniechania), np. powołanie do wojska, znaki kierującego ruchem ulicznym. Kształtujące prawo ustanawiają, zmieniają lub znoszą konkretny stosunek prawny, określony status prawny, np. nadanie obywatelstwa, nominacja urzędnika. Ustalające akty administracyjne – ustalają prawo lub prawnie istotną właściwość osoby, np. akt stwierdzający obywatelstwo, prawo wyborcze. h) Oprócz w/w podziałów aktów administracyjnych można wspomnieć o aktach administracyjnych, które wywierają skutki prawne w sferze prawa cywilnego bezpośrednio, np. decyzja administracyjna o wywłaszczeniu nieruchomości, bądź tylko pośrednio, stanowiąc niezbędną przesłankę dla zawarcia umowy. Wyróżnić można tzw. rzeczowy akt administracyjny związany z rzeczą lub przedsiębiorstwem. Uprawnienia i obowiązki w tym przypadku mogą przechodzić na każdorazowego właściciela rzeczy lub podmiot prowadzący przedsiębiorstwo. Ad. 3. Akt administracyjny jest, podobnie jak wyrok sądowy, aktem stosowania prawa, ponieważ określa, co w konkretnym przypadku jest prawem Różnice między aktem administracyjnym, a prawem sądowym; a) Wyrok rozstrzyga w sposób wiążący i ostateczny spór prawny w interesie porządku prawnego. Akt administracyjny jest natomiast przede wszystkim skierowaną na przyszłość formą działania administracji publicznej. b) Sąd rozstrzyga jako bezstronny i neutralny organ spór prawny między dwiema stronami. Organ administracyjny publicznej rozstrzyga w drodze aktu administracyjnego o powierzonej mu sprawie administracyjnej, i jest jednocześnie organem rozstrzygającym i jedną ze „stron”. c) Wyrok jest tylko rozstrzygnięciem prawnym. Natomiast akt administracyjny jest zdeterminowany – w ramach prawa – przez celowość działania administracji, konieczność osiągnięcia założonych celów. d) Sąd działa tylko na wniosek, a organ administracji publicznej może działać również z urzędu. e) Postępowanie sądowe jest formalnie ukształtowane i wyposażone w wiele gwarancji procesowych, aby zagwarantować rzeczowo właściwe rozstrzygnięcie. Postępowanie administracyjne nie jest tak sformalizowane jak postępowanie sądowe, chodzi, bowiem o zapewnienie szybkiej, sprawnej i celowej administracji. Najnowsze:
Najstarsze:
|